O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026 yil 1 apreldagi PF-51-son “Aholi bilan muloqot tizimini samarali tashkil qilish bo'yicha qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida”gi Farmoni e'lon qilindi. Ushbu muhim hujjat fuqarolarning davlat boshqaruvidagi ishtirokini yanada kengaytirish, davlat organlarining xalqqa yaqinligini ta'minlash va murojaatlar bilan ishlash samaradorligini oshirishga qaratilgan keng ko'lamli islohotlarning mantiqiy davomi bo'ldi. Jumladan, O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025 yil 14 iyuldagi “Davlat boshqaruvi tizimida samaradorlik, proaktivlik va natijadorlikni oshirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi PF-111-son Farmonga muvofiq qabul qilingan bo'lib, aholi bilan ochiq va samarali muloqotni ta'minlash, Xalq qabulxonalari faoliyatini yagona vertikal tizim asosida tashkil etish hamda murojaatlarning bevosita hududlarda qabul qilinishi va ko'rib chiqilishiga erishishni asosiy maqsad qilib belgilaydi. Mazkur Farmonga ko'ra, 2026 yil 1 maydan boshlab O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Virtual qabulxonasi axborot tizimiga kelib tushgan murojaatlar bo'yicha nazorat vaqti rejimi o'rnatiladi. Bunda belgilangan muddatdan o'tgan murojaatlar avtomatik ravishda yuqori turuvchi davlat organiga ijro uchun o'tkaziladi. Bu murojaatlarning o'z vaqtida ko'rib chiqilishini ta'minlashda muhim qadam bo'ladi. Shuningdek, murojaatlar “shoshilinch”, “odatiy” va “maslahat talab qiluvchi” toifalarga ajratiladi, bu esa ularni ko'rib chiqish jarayonini optimallashtiradi. Davlat organlari va tashkilotlari rahbarlarining aholi murojaatlari bilan ishlash bo'yicha hisobotlari har chorakda Oliy Majlis palatalarida yoki mahalliy kengashlarda eshitib borilishi majburiy etib belgilandi. Bu rahbarlarning mas'uliyatini oshirishga xizmat qiladi. Xalq qabulxonalarining yangi maqomi va vakolatlari: Farmon bilan O'zbekiston Respublikasi Prezidenti huzurida yuridik shaxs maqomiga ega bo'lgan Prezident Xalq qabulxonasi tashkil etilmoqda. Bu qabulxonaning markaziy apparati 49 ta umumiy boshqaruv va 20 ta yordamchi xodim shtat birligiga ega bo'ladi. Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri hamda tuman (shahar)lardagi Xalq qabulxonalari esa Prezident Xalq qabulxonasining alohida bo'linmalari sifatida faoliyat yuritadi va mahalliy byudjet mablag'lari hisobidan moliyalashtiriladi. Prezident Xalq qabulxonasining asosiy vazifalari etib quyidagilar belgilandi: - Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini qabul qilish va ko'rib chiqishni ta'minlash; - Murojaatlarning davlat organlari tomonidan har tomonlama, to'liq, xolis va o'z vaqtida ko'rib chiqilishini nazorat qilish; - Murojaatlarda ko'tarilgan tizimli muammolarni tahlil qilish va ularning echimi bo'yicha takliflar tayyorlash; - Joylardagi Xalq qabulxonalari faoliyatini muvofiqlashtirish va monitoring qilish. Shu bilan birga, Prezident Xalq qabulxonasiga davlat organlari va tashkilotlari rahbarlariga majburiy talabnomalar kiritish, qonunbuzilish holatlari yuzasidan ma'muriy huquqbuzarlik to'g'risida bayonnoma tuzish va sudga yuborish, davlat organlarining ma'lumotlar bazalaridan foydalanish kabi keng vakolatlar berilmoqda. Shu kunga qadar, Xalq qabulxonalari ma'muriy huquqbuzarlik yuzasidan bayonnoma tuzaolmasdi va qonunbuzilish holatlari bo'yicha adliya bo'limlariga taqdimnomalar kiritish yo'li bilan munosabat bildirar edi. Bu esa o'z navbatida murojaatlar bilan ishlashdagi ta'sirchanligini sezilarli darajada oshiradi. Farmonda Qoraqalpog'iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Raisi, viloyatlar va Toshkent shahri, tuman (shahar) hokimlarining Xalq qabulxonalariga jamoatchilik asosida rahbarlik qilishi, fuqarolarni shaxsan qabul qilib, muammolarni joyida hal etish choralarini ko'rishi alohida qayd etilgan. Bu hududiy rahbarlarning xalq bilan bevosita muloqotini kuchaytirib, dolzarb masalalarni tezkorlik bilan hal etishga undaydi. Bundan tashqari, “mahalla ettiligi” va davlat organlarining axborot xizmatlari bilan yaqin hamkorlik o'rnatilishi murojaatlarning bevosita mahalla darajasida qabul qilinishi va ko'rib chiqilishiga imkon yaratadi. Jamoaviy murojaatlar aholi vakillari ishtirokida o'rganilib, ularning roziligi asosida nazoratdan olinadi. Davlat organlari va tashkilotlari, mahalliy hokimliklar tomonidan o'tkaziladigan shaxsiy va sayyor qabullar tizimini to'liq raqamlashtirish orqali qabullar jarayoni ustidan nazorat o'rnatiladi. Bu shaffoflikni oshirib, inson omili ta'sirini kamaytiradi. Ushbu Farmon mamlakatimizda “Xalq davlat organlariga emas, davlat organlari xalqqa xizmat qilishi kerak” tamoyilini amalda ro'yobga chiqarish yo'lidagi yana bir muhim qadamdir. U murojaatlar bilan ishlash tizimini tubdan takomillashtirish, davlat organlarining hisobdorligi va shaffofligini oshirish, eng muhimi, har bir fuqaroning muammosiga e'tibor qaratish va uni samarali hal etishga qaratilgan. Farmonning to'liq ijro etilishi yurtimizda ochiq, adolatli va xalqparvar davlat qurish jarayoniga katta hissa qo'shadi.​ Raxmatillo Egamberdiev, jinoyat ishlari bo'yicha Pop tuman sudining tergov sudyasi ​​​​​