Миллатни миллатга қарши қўйишга ким ҳақли?

Ижтимоий тармоқларда тарқалган видеолавҳа жамоатчилик ўртасида турли фикир ва муносабатларга сабаб бўлмоқда.

siddiqalar_onasi каналидан олинган лавха

Айрим шахсларнинг хатти-ҳаракатларини бутун бир миллат вакилларига нисбатан умумлаштириш жамиятда нотўғри тасаввурлар пайдо бўлишига олиб келиши мумкин !

Айниқса, оммавий ахборот воситалари ва ижтимоий тармоқларда тарқатилаётган материалларда миллат, ирқ, этник мансублик ёки бошқа белгилар асосида инсонларни бир-биридан устун ёки паст қўйишга олиб келувчи ифодалардан эҳтиёт бўлиш муҳим.

Ўзбекистон Конституциясида инсон ва фуқароларнинг тенглиги ҳамда уларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлашнинг асосий кафолатлари белгиланган.

Шу сабабли видеода айтилган фикрлар фуқароларнинг шаъни ва қадр-қимматига дахл қилган-қилмагани, муайян миллатга нисбатан салбий муносабат ёки адоватни шакллантиришга қаратилган-қаратилмагани ҳуқуқий жиҳатдан алоҳида ўрганилиши лозим.

Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 156-моддасида миллий, ирқий, этник ёки диний мансубликка қараб аҳоли гуруҳларига нисбатан адоват, муросасизлик ёки нифоқ келтириб чиқариш мақсадида миллий шаън-шараф ва қадр-қимматни камситишга қаратилган қасддан қилинган ҳаракатлар учун жавобгарлик назарда тутилган. (ЛЕХ.УЗ)

Бироқ муайян видеодаги сўз ёки иборанинг ушбу норма доирасига тушиши-тушмаслиги автоматик тарзда эмас, балки унинг мазмуни, контексти, мақсади, тарқатилиш усули ва бошқа ҳолатлар комплекс равишда ўрганилганидан кейин белгиланади.

Шу нуқтаи назардан, мазкур видеога нисбатан якуний ҳуқуқий хулосани журналист ёки ижтимоий тармоқ фойдаланувчиси эмас, балки ваколатли ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамда зарур ҳолларда тегишли экспертлар бериши мақсадга мувофиқ.

Шу боис видеода билдирилган фикрлар жамоат тартибига, фуқаролар ўртасидаги муносабатларга ёки муайян шахсларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларига таъсир кўрсатиши мумкинми-йўқми, деган масала ҳам ваколатли органлар томонидан холисона баҳоланиши лозим.

Мазкур ҳолат юзасидан энг тўғри ёндашув видеода айтилган ҳар бир муҳим иборани контекстдан узиб олмасдан, видеонинг тўлиқ мазмуни билан биргаликда ўрганишдир.

видеонинг тарқатилиши натижасида муайян шахслар ёки миллат вакилларининг шаъни, қадр-қиммати ва қонуний манфаатларига дахл қилинган-қилинмагани аниқланиши;

Шу муносабат билан мазкур видеолавҳа юзасидан Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси ҳамда Ички ишлар вазирлигига мурожаат қилиниб, ҳолатни қонунчиликда белгиланган тартибда ўрганиш сўралади.

Шунингдек, интернет маконида тарқатилаётган материаллар юзасидан ваколати доирасида Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги эътиборини қаратиш мақсадга мувофиқ.

Мурожаатда бирор шахсни олдиндан айбдор деб топиш эмас, балки видеода билдирилган фикрларга холис ҳуқуқий баҳо бериш, зарур экспертизаларни ўтказиш ва қонун бузилиши аниқланган тақдирда белгиланган тартибда чора кўриш сўралади.

Сўз эркинлиги демократик жамиятнинг муҳим қадрияти. Бироқ сўз эркинлиги бошқа шахсларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари, шаъни ва қадр-қиммати ҳамда жамиятдаги тинчлик ва тотувликни таъминлаш талаблари билан бирга амалга оширилади.

Шу боис мазкур видеолавҳа юзасидан холис, шаффоф ва қонун доирасида текширув ўтказилиши жамоатчиликда пайдо бўлган саволларга ойдинлик киритиши мумкин.